De Europese Unie heeft nieuwe regels gemaakt om vliegpassagiers beter te beschermen. Na 13 jaar overleg zijn de EU en het Europees Parlement het eindelijk eens geworden. Dit zijn de belangrijkste dingen die voor jou als reiziger veranderen.
Waar heb je recht op als je vlucht vertraging heeft of wordt geannuleerd?
- Je hebt recht op geld terug als je vlucht meer dan 3 uur te laat aankomt
- Je hebt recht op geld terug als je vlucht minder dan 14 dagen van tevoren wordt geannuleerd
- Je krijgt €250 terug voor vluchten tot 1.500 km
- Je krijgt €400 terug voor vluchten tussen 1.500 en 3.500 km, of vluchten binnen Europa
- Je krijgt €600 terug voor langere vluchten.
Die bedragen zijn hetzelfde gebleven als bij de vorige regels die uit 2004 stammen.
In de concept-overeenkomst, die nog moet worden goedgekeurd door het Europees Parlement, wordt ook duidelijker uitgelegd, wanneer luchtvaartmaatschappijen geen compensatie hoeven te betalen.
Wat moet de luchtvaartmaatschappij doen om je te helpen bij vertraging?
Makkelijker je geld terugkrijgen
Het wordt ook makkelijker om je geld terug te krijgen na een verstoorde vlucht. Binnen vier dagen na de vlucht moet de luchtvaartmaatschappij de passagiers duidelijk informeren hoe en waar ze hun geld terug kunnen krijgen. Als passagier heb je negen maanden te tijd om een claim in te dienen. De luchtvaartmaatschappijen moeten binnen dertig dagen reageren op jouw aanvraag en duidelijk uitleggen waarom ze eventueel niet betalen.
Voor het indienen van een claim mag je niet gedwongen worden apps te downloaden of een gebruikersaccount aan te maken.
Nieuwe rechten voor passagiers
Het voorlopig akkoord voorziet ook in nieuwe rechten voor passagiers. We zetten de belangrijkste passagiersrechten op een rij:
- Je mag niet geweigerd worden als passagier alleen omdat je een eerdere vlucht hebt gemist.
- De prijs van een ticket moet altijd inclusief handbagage worden getoond, zodat je makkelijker prijzen kunt vergelijken.
- Elke passagier mag een persoonlijk item van 40x30x15 centimeter meenemen. Daarnaast mag je gratis een kleine rolkoffer van maximaal 7 kilo meenemen.
- Luchtvaartmaatschappijen mogen korting geven aan reizigers zonder handbagage.
- Gezinnen met kinderen jonger dan 14 jaar moeten altijd naast elkaar kunnen zitten en de luchtvaartmaatschappijen mogen hier geen extra kosten voor rekenen.
- Het verbeteren van spelfouten in namen op tickets wordt gratis.
- Je wordt niet meer verplicht om een app te downloaden of een account aan te maken als je online wilt inchecken.
Extra bescherming voor mensen die dat nodig hebben
Reizigers met een beperking, zwangere vrouwen en kinderen die alleen reizen krijgen extra rechten.
Families mogen gratis naast elkaar zitten. Rolstoelen en andere hulpmiddelen worden gratis vervoerd en bij schade gratis vervangen.
De nieuwe regels gelden voor alle vluchten binnen Europa en voor vluchten van en naar Europa met een Europese luchtvaartmaatschappij. De regels gelden ook voor vluchten die vertrekken vanuit de EU naar niet EU-landen. In dat geval maakt het niet uit of je luchtvaartmaatschappij wel of niet in een EU-land gevestigd is.
Over de luchtvaartregels is jarenlang onderhandeld tussen het Europees Parlement, de Europese Commissie en de lidstaten. De regels gaan in nadat het Europees Parlement en de EU ze officieel goedkeuren. Die goedkeuring moet binnen zes weken na 15 juni 2026 plaatsvinden.
Wanneer is een vlucht vertraagd?
In luchtvaartkringen geldt een vlucht als vertraagd als een toestel meer dan een kwartier na de officiële vertrektijd naar de startbaan taxiet, maar volgens regels, die de Europese Unie al in 2004 heeft opgesteld, heb je pas vanaf twee uur vertraging recht op verzorging. Pas vanaf drie uur oponthoud heb je ook recht op een financiële vergoeding. Dat blijft ook in de nieuwe situatie zo.
Volgens cijfers van Eurocontrol, de Europese organisatie voor de veiligheid van de luchtvaart, is gemiddeld 1,2 procent van de vluchten in Europa vertraagd. Daarvan is minder dan een half procent langer dan drie uur vertraagd.
Vergelijk prijzen van vliegtickets bij onder meer KLM, TUI, D-Reizen, Sunweb, Tix, Skyscanner en Corendon Airlines.
Dit zijn de huidge regels bij een vertraagde vlucht
De EU-regels zijn op zich redelijk helder. In principe heb je vanaf een bepaalde vertraging recht op verzorging of een financiële vergoeding.
Je hebt recht op verzorging in de volgende gevallen:
-Een vertraging van twee uur of meer als je vlucht korter is dan 1500 kilometer.
-Een vertraging van drie uur of meer als je vlucht tussen de 1500 en 3500 kilometer is.
-Een vertraging van vier uur of langer als je vlucht langer is dan 3500 kilometer en je van of naar een land buiten de Europese Unie vliegt.
– Is je vlucht vijf uur vertraagd? Dan mag je je vlucht annuleren en kun je je geld terugvragen.
Financiële vergoeding bij vertraagde vlucht
Als je door het oponthoud drie uur of later op je eindbestemming arriveert heb je, naast recht op verzorging, ook recht op een schadevergoeding. Ook die vergoeding is weer gerelateerd aan de afstand die je reist en of je binnen of buiten de EU vliegt. De vergoeding kan oplopen tot 600 euro per passagier als je 3500 kilometer of verder vliegt.
Als de vlucht vijf uur of meer vertraagd is, dan kun je er voor kiezen om niet meer te vertrekken en dan moet de airline je ticket terugbetalen. Maar let op: deze regels gelden alleen als je vliegt van of naar een vliegveld in de Europese Unie. En als je met Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen van of naar Europa vliegt, is het in de praktijk verdraaid lastig om compensatie te krijgen, weten we wederom uit eigen ervaring.
Overmacht of niet?
Luchtvaartmaatschappijen proberen vaak onder hun verplichtingen uit te komen door de vertraging te wijten aan overmacht. Maar zo makkelijk komen ze daar niet meer mee weg. Toen in 2010 een Ijslandse vulkaan letterlijk roet in de internationale vliegschema’s gooide, was er duidelijk sprake van overmacht. Maar technische problemen vallen volgens een uitspraak van het Europese Hof van Justitie meestal niet onder overmacht en geven dus recht op vergoeding. Let op het woordje ‘meestal’. Sowieso heb je altijd recht op verzorging als de vertraging te lang duurt.
Vlucht vertraagd door stakingen
Bij stakingen wordt het lastiger om een vergoeding te krijgen voor een vertraagde vlucht. In deze gevallen is het heel belangrijk wie er staakt. Zijn het piloten of cabinepersoneel van de luchtvaartmaatschappij of medewerkers van derde partijen zoals luchtverkeersleiders of bagage-afhandelaars? Ook is van belang of de stakingen aangekondigd zijn of dat het om wilde acties gaat. En ten derde speelt mee in welk land er gestaakt wordt.
In Nederland wordt onderscheid gemaakt tussen een vooraf aangekondigde staking van het eigen personeel van de vliegtuigmaatschappij, spontane stakingen en stakingen van derden. Niet bij elke staking is recht van overmacht. Alleen in het eerste geval heb je als passagier recht op een vergoeding, want deze staking wordt niet gezien als overmacht. In de overige twee gevallen kan de luchtvaartmaatschappij geen invloed uitoefenen op de staking en bestaat er dus geen recht op compensatie. Stakingen van de luchtverkeersleiding worden daarom altijd bestempeld als overmacht.
Dat is bijvoorbeeld in Duitsland anders geregeld. Daar wordt een staking door eigen personeel wel als overmacht gezien en kan er geen compensatie geclaimd worden.
Hoe krijg je waar je recht op hebt?
De regels zijn helder, maar de praktische toepassing is vaak weerbarstig. Er zijn verschillende manieren waarop je je recht kunt halen.
1: Stuur altijd een brief naar de luchtvaartmaatschappij en vraag om schadevergoeding. Je kunt daarbij een voorbeeldbrief van bijvoorbeeld Consuwijzer gebruiken.
2: Reageert de luchtvaartmaatschappij niet of niet naar je zin? Dien dan een claim in via bijvoorbeeld de Vluchtclaimservice die de Consumentenbond heeft opgezet. De Vluchtclaimservice bevat ook een lijst met vluchten waarvan bekend is dat ze vertraagd of geannuleerd zijn. Via een druk op de knop kun je direct schadevergoeding aanvragen.
Word je claim afgewezen en ben je het daar niet mee eens? In dat geval kun je naar de Inspectie Leefomgeving en Transport in Hoofddorp stappen. Deze instantie kijkt of de airline zich aan de EU-regels heeft gehouden. Helaas heeft de inspectie zelf ook te kampen met vertragingen, want er zijn enorme achterstanden.
Is je bagage vermist of beschadigd geraakt? Dan kun je deze tips van de Autoriteit Consument en Markt gebruiken (met voorbeeldbrief).
Op de website van het Europese Consumenten Centrum staat een calculator waarmee je zelf kunt zien of je recht hebt op compensatie en zo ja hoeveel. Het Europees Consumenten Centrum (ECC) is een soort Europese Consumentenbond en biedt gratis hulp en advies als u een probleem heeft met een aankoop of dienst uit een ander EU-land, Noorwegen, IJsland of het Verenigd Koninkrijk.
