Voor Nederlandse reisliefhebbers die op zoek zijn naar bergen, meren en een vleugje geschiedenis, zonder de drukte van het hoogseizoen, is dit hét moment om de koffers te pakken. In en rond de Beierse stad Berchtesgaden breekt namelijk de mooiste tijd van het jaar aan.
Er is een moment, vroeg op een herfstochtend aan de Königssee, waarop de wereld even zijn adem inhoudt. Een dun, wit sluiervlies drijft over het water, terwijl de zon boven op de bergtoppen al fel schijnt. Langzaam trekt de nevel op en tevoorschijn komen de kapel van St. Bartholomä, de kalkstenen rotswanden en de eerste beukenbladeren die van groen naar goud zijn gekleurd. Wie dit heeft gezien, begrijpt meteen waarom de vakantieregio Berchtesgaden in Beieren in september en oktober tot haar meest betoverende gedaante komt.
Herfstkleuren die de bergen laten oplichten
Zodra de nachten koeler worden, verandert het landschap rond de Watzmann, de Hochkalter en de Hoher Göll in een schilderij. Beuken, esdoorns en lariksen kleuren de hellingen in geel, goud, oranje en rood, en dat kleurenspel is nergens zo indrukwekkend als rond de Königssee, in het Klausbachtal, aan de Hintersee en langs de Soleleitungsweg. In het sprookjesachtige Zauberwald ritselen de bladeren onder je voeten, en de rondwandeling bij de Malerwinkl biedt bij elke stap weer een ander uitzicht op meer en bergtoppen.
Wie het liever hoger op zoekt, kan bijvoorbeeld de Kneifelspitze, de Grünstein of de Toter Mann beklimmen: overzichtelijke tochten die worden beloond met weidse panorama’s. Wil je het juist rustiger aan doen? Dan is de vrijwel vlakke Soleleitungsweg ideaal, met een schitterend uitzicht over het dal van Berchtesgaden. En voor de echte avonturier ligt er een spectaculaire route door de Wimbachklamm in het bergbeklimmersdorp Ramsau: over houten vlonders en bruggen, langs rotswanden en watervallen, het nationale park in naar het historische Wimbachschloss. Op de site van het verkeersbureau van Berchtesgaden vind je uitgebreide informatie over wandelroutes en dagtochten.
Panorama’s op grote hoogte
Twee kabelbanen zorgen er voor dat bezoekers zonder inspanning boven komen. Het Kehlsteinhaus, op 1.834 meter, combineert een adembenemend uitzicht met een indrukwekkend stukje geschiedenis en is dit jaar geopend tot en met 8 november — dus ook tijdens de Beierse herfstvakantie. Vlakbij vertelt het documentatiecentrum Obersalzberg met de tentoonstelling “Idyll und Verbrechen” een belangrijk hoofdstuk uit de geschiedenis van de regio.
De Jennerbahn brengt je comfortabel naar een bergstation met een verbluffend uitzicht over de Königssee en het nationaal park. De tentoonstelling “Das ist der Gipfel” laat zien welke dieren en planten in de Alpen thuishoren, en dankzij drempelvrije toegangen, liften en gelijkvloerse gondels is een bezoek voor bijna iedereen goed te doen.
Tot en met 11 oktober varen de elektrische boten op de Königssee nog door naar Salet; daarna geldt de winterdienstregeling met afvaarten tot St. Bartholomä. Reden genoeg om die boottocht dit najaar niet uit te stellen.
Leven op de alm: tradities die je zelden ziet
Wat de herfst in Berchtesgaden bijzonder maakt, is niet alleen het landschap, maar ook de eeuwenoude bergcultuur die nog springlevend is. Wie geluk heeft, ziet tussen half september en half oktober een traditionele Almabtrieb: het feestelijke moment waarop koeien, na een zomer op de alm, met kunstig versierde “Fuikln” van takken en gekleurde houtsnippers terug het dal in worden gedreven. Op 19 september 2026 vindt de Almabtrieb vanaf de Stoißer Alm in ieder geval plaats — een prachtige gelegenheid om deze levende traditie mee te maken.
Wandelaars die meerdere dagen in alle rust in het hooggebergte willen doorbrengen, kunnen de Gotzenalm, de Wasseralm en het Kärlingerhaus combineren tot een fraaie huttentocht, met diepe uitzichten op de Königssee en het Steinerne Meer, gevolgd door een terugvaart per elektrische boot vanaf St. Bartholomä. En wie meer wil weten over het werk op de almen, volgt de belevenisroute “Da Kuah auf da Spua” tussen de Mordaualm, de Lattenbergalm en de Moosenalm — met onderweg een stevige Brotzeit, melk, kaas en de typische Berchtesgadener Schüsselkas.
Proeven van de streek
Ook culinair heeft Berchtesgaden in de nazomer en herfst veel te bieden. Nieuw dit jaar is de Berchtesgadener Schmankerl-Tour: elke vrijdag om 13.30 uur start op de Schlossplatz een wandeling van zo’n tweeënhalf uur door het historische centrum, waarbij een lokale gids proeverijen van regionale specialiteiten combineert met verhalen over zout, tradities en het leven op de alm.
Typisch voor de streek zijn de pittige Schüsselkas van de alm en de Schwarzreiter, kleine gerookte riddervissen die je alleen bij de visser aan de Königssee kunt kopen. Vanaf Allerheiligen verschijnt het Stuck op tafel, een zoet roggebrood met krenten, kruidnagel en kaneel dat de rustige adventstijd inluidt. Wie eenmaal in Berchtesgaden is, mag ook de Teufelstoast niet overslaan, een klassieker in de traditionele restaurants van de stad.
Voor wie het culinaire hoogtepunt van het seizoen niet wil missen: op 18 oktober verplaatst sterrenchef Ulrich Heimann zijn keuken naar het bergstation van de Jenner voor “Jenner PUR – Sterrengenot op 1.800 m”, een eenmalig diner boven de wolken, inclusief gondelrit met aperitief en bergpanorama.
Berchtesgaden ook leuk op een grijze dag
Mocht het weer een keertje tegenzitten, dan hoeft dat allerminst een probleem te zijn. In de zoutmijn nemen een mijnwerkerstreintje, glijbanen en een vlottocht over het ondergrondse zoutmeer je mee in de geschiedenis van het ‘witte goud’, terwijl in het bezoekerscentrum Haus der Berge de natuur van Duitslands enige alpiene nationaal park tastbaar wordt gemaakt in de tentoonstelling “Vertikale Wildnis”. Meer belevenissen in Bergtesgaden kun je rechtstreeks boeken op de website van het verkeersbureau van Berchtesgaden. Daar vind je ook tips voor overnachtingen in hotels, appartementen en andere accommodaties.
Waarom nu Berchtesgaden bezoeken?
De herfst in Berchtesgaden is de tijd van heldere vergezichten, rustigere paden en een temperatuur die zich perfect leent voor lange wandelingen. Het hoogseizoen ligt achter de rug, maar de regio heeft in september en oktober nog volop te bieden: van gouden bergbossen en filmische boottochten tot eeuwenoude tradities zoals de Almabtrieb en verrassend goede regionale gerechten. Wie houdt van bergen, rust en een vleugje geschiedenis, vindt in Berchtesgaden een herfstbestemming die nog te weinig Nederlanders kennen — en dat is precies wat deze plek zo bijzonder maakt.
Dit schreven we eerder over Berchtesgaden:
- Berchtesgaden: tussen wild water, stille kloven en levende geschiedenis in de Beierse Alpen
- Berchtesgaden in de zomer: waar de Beierse Alpen op hun mooist zijn
